2008/02/21
Hamabost egunean behin gizakiak hitz egiteko, entzuteko, pentsatzeko eta irudikatzeko modu bat desagertzen da betirako; munduan 6.700 hizkuntza daude eta erritmo horretan ari dira desagertzen.
Bi belaunalditan, filologo eta hizkuntzalarien kalkuluen arabera, hizkuntza horien erdia baino gehiago desagertuko dira, edota, beste modu batean esanda, "maitasuna" esateko ia 4.000 modu galduko dira ordurako.
Gaur, UNESCOk Ama Hizkuntzen Munduko Eguna ospatuko du; 2008a bera Hizkuntzen Nazioarteko Urtea izendatu zuen Nazio Batuen Erakundeak (NBE).
Gizateriaren bizirik dagoen ondarearen beharrezko osagaia den arren - hala definitzen du hizkuntza NBEren hezkuntza, zientzia eta kulturarako erakundeak - egun dauden 6.700 hizkuntzetatik erdia baino gehiago desagertzeko arriskuan daude.
Herrialde eleaniztunenak
Hizkuntza gehienak herrialde gutxi batzuetan bizi dira, ezjakin askorentzat toki horietako askok hizkuntza bakarra izan arren.
Mexiko gaztelaniadunaren kasua aipatu daiteke horretan, izan ere, 'Ethnolongue' argitalpen berezituaren katalogoaren arabera, 297 hizkuntza bizi ditu, horietako batzuei, uto-azteka Opata hizkuntza kasu, esaldi gutxi batzuk besterik geratzen ez zaizkien arren: 1993an hamaika lagunek besterik ez zuten hizkuntza hau hitz egiten Barruti Federalean eta lauk Mexikoko Estatuan.
Beste herrialde batzuetako hizkuntza kopuruak Babel dorrea dakar gogora: 820 hizkuntza daude Papua-Ginea Berrian, 737 Indonesian, 536 Nigerian, 427 Indian, eta, horrenbeste ez diren arren, Amerikako Estatu Batuetan 300 hizkuntza baino gehiago atera dira bizirik Mendebaldearen Konkistatik.
Hizlari gehien dituzten hizkuntzak
Komunitate bateko hizkuntza arriskutik kanpo dagoela esateko 100.000 pertsona izan behar ditu, hizkuntzalarien arabera.
Txinatar mandarina, beraz, ez dago arriskuan: 1.200 milioi pertsonek hitz egiten dute.
Ingelesa da hiztun gehien dituen bigarrena, 500 miloi, hain zuzen. Horren atzetik, hindi hizkuntza (450 miloi), espainiarra (400 miloi), errusiarra (290 miloi) arabiarra (230 miloi), portugaldarra (190 miloi) eta frantziarra (125 miloi) daude.
Euskadi Irratiko azken albistegia